Sakupljanje lekovitog bilja

Prema najnovijim procenama, između 50.000 i 80.000 biljnih vrsta na globalnom nivou ima primenu u tradicionalnoj i modernoj medicini. Za 26.000 vrsta postoji zvanična verifkacija o pozitivnim efektima na ljudsko zdravlje. Na svetskom tržištu se u prometu nalazi oko 3.000 vrsta, na evropskom oko 2.000, dok se u Crnoj Gori i Srbiji vrši promet od oko 150 vrsta. Posebno u razvijenim zapadnoevropskim zemljama, Americi i Kanadi, trend korišćenja lekovitog bilja je u stalnom povećanju, pri čemu se procenjuje da ukupan promet preparata i proizvoda od lekovitog bilja na svetskom tržištu dostiže oko 60 milijardi dolara. Evropska unija važi za najveće jedinstveno svetsko komercijalno tržište. Crna Gora i Srbija poslednjih dvadesetak godina, od perioda sankcija, imaju minornu ulogu u ovoj vrsti delatnosti. Tržištak oje je SFRJ ranije imala, zauzele su jugoistočno-evropske zemlje – Bugarska i Albanija i srednjoevropske zemlje – Mađarska, Poljska i Slovačka. U Crnoj Gori, promet i izvoz lekovitog bilja se meri u stotinama hiljada eura, a glavni partneri su zemlje regiona, posebno Srbija i Albanija. U Srbiji promet iznosi oko 25 miliona američkih dolara. Međutim, u izvozu bilja, sa oko 2/3 su dominirale začinske biljke, dok je izvoz lekovitih vrsta zauzeo daleko manje učešće. Lekovito bilje, zajedno sa šumskim plodovima i gljivama, od davnina su se u narodu koristili kao lekovi i pomoćna lekovita sredstva (čajevi, tinkture, ekstrakti, melemi, sirupi itd.), kao hrana ili dodaci hrani, kao prirodni aditivi i konzervansi, sredstva za zaštitu bilja (prirodni herbicidi, fungicidi i insekticidi), sredstva za bojenje..., dok su u eri industrijalizacije postali sirovina za farmaceutsku, konditorsku, industriju alkoholnih i bezalkoholnih pića, sirovina za biogas, a pronašli su upotrebu kako u kozmetici, tako i u proizvodnji parfema. S obzirom na to da je izražen trend promocije zdravstvenog, seoskog, etno- i eko-turizma, lokalni tradicionalni proizvodi od lekovitog bilja (čajevi, melemi, sirupi, marmelade, alkoholna pića, kompoti, sokovi, med i pčelinji proizvodi obogaćeni biljem, kao i drugi prehrambeni proizvodi koji sadrže lekovito bilje), počeli su da dobijaju posebnu vrijednost. Njihova izrada i plasman dobijaju sve veći značaj u razvoju lokalne zajednice i imaju pozitivan uticaj na socio-ekonomski položaj berača. Berači, međutim, moraju biti obučeni da prepoznaju bilje, da koriste pravilne tehnike branja, sušenja, skladištenja, da budu upućeni u osnovne zakone u ovoj oblasti, kao i u primenu standarda u sektoru koji se tiče lekovitog bilja.