Bell Logo
Bell Logo

Protektivna opservatorija regionalnog areala lekovitog bilja kao žive prekogranične infrastrukture održivog turizma

Mapa
Opservatorija

Projekat PORALIST sufinansira Evropska unija u okviru finansijskog instrumenta pretpristupne pomoći (IPA II) kroz Program prekogranične saradnje Srbija - Crna Gora 2014-2020. Ugovor za sufinansiranje sredstvima Evropske unije potpisan je sa Ministarstvom finansija Republike Srbije – Sektorom za ugovaranje i finansiranje programa iz sredstava Evropske unije.

Opšti cilj projekta

Doprinos efikasnom upravljanju prirodom kroz jačanje zaštite, organizovan monitoring, nezavisno izveštavanje i sveukupno dobar menadžment za održivi razvoj na svim nivoima putem odgovornog upravljanja i korišćenja prirodnih resursa u prekograničnom području Srbije i Crne Gore

     

Opis projekta

Lekovito bilje predstavlja živu infrastrukturu prekograničnog područja koja povoljno utiče na dobrobit ljudi i zahvaljujući svojim lekovitim i nutritivnim svojstvima može biti korišćena u zdravstvene, prehrambene i kozmetičke svrhe, ali i kao dodatni izvor prihoda lokalnog stanovništva prekograničnog područja. Kako bi se na pravi način i u najvećoj meri iskoristili potencijali lekovitog bilja, potrebno je mapirati fond i pratiti njegov razvoj, uspostaviti zajednički režim očuvanja biodiverziteta lekovitog bilja, podići svest o značaju lekovite flore i potrebi za efikasnim gazdovanjem ovim resursom kroz edukaciju lokalnog stanovništva. Takođe, potrebno je razviti integrisan model upravljanja i multisektorske saradnje na svim nivoima usmeren ka održivom korišćenju bilja i očuvanju prirodne ravnoteže žive infrastrukture. Ideja projekta je razvoj odgovornog odnosa prema prirodi stvaranjem sinergije lokalnog stanovništva i bilja kroz podršku aktivnostima koje se odnose na održivo prikupljanje i upotrebu biljnih vrsta sa lekovitim svojstvima u svrhu dalje komercijalizacije i ostvarivanja finansijske koristi.

Projekat predviđa uspostavljanje regionalne opservatorije za zaštitu lekovitog bilja sa obe strane granice, posebno ugroženih i zaštićenih vrsta na teritoriji opština Prijepolje i Bijelo Polje. Dodatno, glavne projektne aktivnosti su usmerene na podizanje kapaciteta različitih interesnih grupa targetiranog područja o održivoj eksploataciji bilja kroz edukativno-informativne sesije, uspostavljanje inovativnih informacionih tehnologija za mapiranje i monitoring, usvajanje operativnih modela i protokola za održivu konzervaciju i upotrebu lekovitog bilja. Na taj način stvaraju se preduslovi za kreiranje mehanizama za održivi razvoj turizma unapređenjem turističke ponude sadržajima koji promovišu i valorizuju lekovito bilje.

Specifični ciljevi

Zaštita lekovitog bilja

Realizacija oglednog projekta za zaštitu lekovitog bilja kao žive infrastrukture za održivi turizam u programskom području

Razvoj strategije

Odgovoran razvoj strategije, politike i planova upravljanja za zaštitu prirodne infrastrukture kroz kontinuiran monitoring i razmenu podataka

Kontinuirane aktivnosti

Razvoj kontinuiranih aktivnosti za zaštitu lekovitog bilja, diversifikovanu upotrebu, preventivne i zaštitne mere neophodne za očuvanje prirode

Mapa

Lokacije na interaktivnoj web mapi.

Mapa
Uputstvo

Opservatorija

Aplikacija i baza podataka lekovitog bilja.

Aplikacija
Uputstvo

Rezultati i aktivnosti projekta

R1 Uspostavljena opservatorija

Uspostavljena Regionalna opservatorija za zaštitu lekovitog bilja u prekograničnom području

A1

1.1. – Uspostavljanje institucionalnog okvira za Regionalnu opservatoriju
1.2. - Uspostavljanje funkcionalne Regionalne opservatorije

R2 Akcioni plan održivosti

Uvođenje i prenos novorazvijenog modela izrade godišnjih planova i izveštaja o zaštiti i održivom korišćenju lekovitog bilja u prekograničnom području u formi Lokalnog akcionog plana održivosti, kao ključnom alatu za inkluzivnu, participativnu, transparentnu i odgovornu lokalnu politiku i proces odlučivanja koji treba da obezbedi održivo upravljanje koje će do 2030. godine doprineti stabilnom regionalnom razvoju, socijalnoj koheziji i prelazu ka održivom razvoju

A2

2.1. – Razvoj Akcionog plana za zaštitu lekovitog bilja u prekograničnom području
2.2. - Podizanje kapaciteta aktera u prekograničnom području za odgovorno korišćenje lekovitog bilja

R3 Unapređen sistem zaštite

Unapređen sistem zaštite, sakupljanja, gajenja i održive komercijalizacije lekovitog bilja u prekograničnom području

A3

3.1. - Razvoj pravila i procedura za primarnu proizvodnju i prodaju divljih i kultivisanih lekovitih biljaka
3.2. - Kreiranje integrisanog sistema za sakupljanje i proizvodnju lekovitih biljaka i razvoj politike za komercijalizaciju divljih i gajenih biljaka
3.3. - Sertifikacija lekovitog bilja u prekograničnom području
3.4. - Razvoj fito-terapeutskih, fito-farmaceutskih i fito-kozmetičkih tržišta za valorizaciju zaštićenog medicinskog bilja
3.5. - Razvoj gastro turističke destinacije bazirane na vegetarijanskoj i biljnoj ishrani
3.6 - Diversifikacija tradicionalnih zanata i događaja vezanih za kulturni identitet

R4 Održiva proizvodnja

Omogućen efikasan prelaz pograničnog regiona ka održivom korišćenju i proizvodnji lekovitog bilja kroz zaštitu lekovitog bilja kao žive infrastrukture u prekograničnom području

A4

4.1. - Podizanje kapaciteta predstavnika industrije turizma o održivoj promociji turističkih sadržaja baziranih na lekovitom bilju
4.2. - Razvoj zajedničkih turističkih proizvoda u prekograničnom području baziranih na bogatstvu lekovitog bilja i gastronomiji zasnovanoj na lekovitom bilju
4.3. - Dizajn zajedničkog vizuelnog identiteta projekta i štampanje promo materijala
4.4. - Internet marketing i medijska promocija
4.5. - Aktivnosti u vezi sa vidljivošću projekta i organizacija događaja

Partneri

Regionalna razvojna agencija Zlatibor

Kontaktirajte nas

Misija RRA Zlatibor je da doprinese održivom socio-ekonomskom razvoju i stabilnosti Zlatiborskog okruga, podsticanjem konkurentnih zajednica pogodnih za život, rad i poslovanje primenom strateškog planiranja, promocijom pogodnog poslovnog okruženja, marketingom teritorije i realizacijom razvojnih inicijativa zajednice.

Institut „Dr Josif Pančić“ Institut za proučavanje lekovitog bilja

Kontaktirajte nas

Institut za proučavanje lekovitog bilja „Dr Josif Pančić“ je 1948. godine osnovala Vlada Narodne Republike Srbije. Danas je Institut svoju izvornu delatnost uobličio u jedinstvenu istraživačko proizvodnu celinu sa prepoznatljivim proizvodnim programom, i vodeća je institucija u oblasti lekovitog bilja u Srbiji i šire na prostoru Balkana. Celokupno poslovanje odvija se kroz organizacione celine: nauka, proizvodnja, prodaja i finansije, i sluzbe laboratorija i kontrola kvaliteta koje su smeštene na nekoliko lokacija u Beogradu i Pančevu. Strategiju kvaliteta Institut realizuje kroz kontinuiran proces istraživanja, razvoja, proizvodnje, kontrole i prometa biljnih sirovina i proizvoda na bazi lekovitog bilja, prema zahtevima standarda ISO 9001:2015, uz primenu sistema analize opasnosti i kritičnih kontrolnih tačaka (HACCP).

MMNE NVO Multimedijal Montenegro

Kontaktirajte nas

NVO Multimedijal Montenegro je osnovana u Bijelom Polju 2006 godine sa ciljem da ojača kapacitete mladih, unapredi stanje u državi, posebno na severu Crne Gore! U fokusu aktivnosti NVO Multimedijal su pored populacije mladih, turistički i poljoprivredni resursi, EU integracije, ekonomski razvoj, marginalizovane grupe, razvoj preduzetništva. Pored praćenja dešvanja na nacionalnom nivou, NVO Multimedijal vrši monitornig rada opštinskih i državnih institucija, učestvuje u donošenju odluka, prepoznaje izazove sa kojima se suočava zajednica i pojedinci i daje konkretne predloge za njihovo rešavanje.

Publikacije

U okviru projekta PORALIST, planirana je izrada nekoliko edukativno-informativnih sadržaja, koji doprinose valorizaciji i popularizaciji lekovitog bilja u prekograničnom području. Članovi tima iz Instituta „Dr Josif Pančić“ su na osnovu višegodišnjeg iskustva iz ove oblasti, kreirali priručnike koji učesnicima projekta i svim zainteresovanim za lekovito bilje ne samo sa ovog područja, već i šire, pružaju niz korisnih informacija i znanje, bez obzira da li se lekovitim biljem bave profesionalno ili amaterski.

Bela imela

lmela je vrlo razgranat, okruglast, do 1 m visok zimzelen grm, koji kao poluparazit zivi na granama starih jabuka, topola, lipa i drugog drveća.

Beli glog

Žbun iii nisko drvo, do 10 m visine. Grančice gole iii malo dlakave, sa trno­vima dugim do 1 cm.

Dan i noć

Višegodišnja zeljasta biljka. Stabljika je žućkastozelena, razgranata. Donji članci skraćeni, a gornji izduženi.

Dren

Dren je listopadni žbun iii nisko drvo, smeđecrvenkaste ljuspaste kore. Listovi naspramni, jajasti, sa dugačko izvučenim vrhom.

Hajdučka trava

Višegodišnja zeljasta biljka do 80 cm visine, sa puzećim rizomom.

Hoću neću

Zeljasta, jednogodišnja ili dvogodišnja biljka, visoka aka 30 cm.

Jagorčevina

Višegodišnja zeljasta biljka sa kratkim rizomom.

Kantarion

Stabljika uspravna, pri vrhu razgra­nata, ovalna, sa dve izdužene pruge, gala, visine 0,3-1 m.

Kičica

Jednogodišnja iii dvogodišnja zeljasta biljka do 50 cm visine.

Kleka

Četinarski žbunic, ređe drvo. Četine po 3 u pršljenu, 7-20 mm duge, zašiljene, na listu sa belom trakom u sredini.

Kopriva

Višegodišnja zeljasta biljka visine 0,3-1,5 m.

Kupina

Listopadni žbun, 1-2,5 m visine. Stab­ljika je uglasta, manje ili više povijena, odrvenela, sa trnjem.

Majkina dušica

Višegodišnja biljka, visine 5-10 cm. Stabljika puzeća sa izduženim stolonima, na vrhu sa sterilnom rozetom listova. Listovi goli, mali, jajasto-elipticni.

Maslačak

Višegodišnja zeljasta biljka, visine 20-50 cm, sa mlečnim sokom. Rizom kratak, koren vretenast, uzduž naboran, sivomrk.

Muška Bokvica

Bokvica je višegodišnja zeljasta biljka koja spada u familiju bokvica. List je skup­ljen u rozetu na dnu stabljike. Po obodu je izdužen, sa istaknutim nervima.

Perunika

Višegodišnja, zeljasta biljka do 60 cm visine, sa debelim rizomom.

Petrovac

Višegodišnja zeljasta biljka visine 0,3- 1 m, najčešće sa kratkim rizomom.

Plućnjak

Višegodišnja biljka čiji su izdanci sveže zeleni. Stablo je visoko do 30 cm, sa mnogo štrčećih dlaka.

Podbel

Višegodišnja biljka. Za vreme cvetanja visoka je do 15 cm, a u vreme donošenja ploda do 30 cm.

Poljski rastavić

Višegodišnja zeljasta biljka, sa član­kovitom stabljikom. Nadzemno sterilno stablo je 10-80 cm visoko, do 5 mm debelo, člankovito, pršljenasto razgranato.

Rusa

Stabljika uspravna, okrugla, pokrivena dlakama. Donji listovi sa lisnom drškom, gornji sedeći, neparno perasto deljeni, nejednako nazubljeni. Kruničnih listića 4, žute boje.

Šipak

Grane uspravne iii povijene sa jakim bodljama. Listovi neparno perasti sa 5-9 testerasto nazubljenih listića. Cvetovi u cvastima, rede pojedinačni, bledoružičaste boje. Cveta od maja do juna.

Trnjina

Listopadni žbun, 1-4 m visine, sa ok­ruglastom krošnjom. Mlade grančice su smeđe-crvenkaste, sa trnovima.

Virak

Zeljasta biljka visine 0, 1-0,4 m. Donji listovi na dugačkim peteljkama, okrug­lasti, sa 7-11 režnjeva, koji zalaze do čet­vrtine iii najviše do polovine dubine Liske, po celom obodu nazubljeni.

Vodopija

Višegodišnja zeljasta biljka, visine do aka 1,5m. Koren je vretenastog oblika. Stabljika je uspravna, uglasta, vrlo tvrda, u gornjem delu slabo razgranata.

Vranilovka

Višegodišnja zeljasta biljka, visine do 70 cm sa horizontalnim rizomom. Stablji­ka je uspravna tamnozelena, često mr­kocrvena do ljubičasta.

Zečji trn

Višegodisnji žbun sa snažnim korenom. Stabljika je uspravna i razgranata. Listovi imaju kratku dršku, donji su tročlani, a gornji su prosti i sedeći.

Ženska bokvica

Višegodišnja zeljasta biljka, obično sa više uspravnih cvetnih stabljika. Listovi su u prizemnoj rozeti, široko jajasti, pri os­novi obično okruglasti, po obodu celi.

Žestika

Sveže drvo i mlade grančice su nepri­jatnog mirisa. Kora sa beličastim lentice­lama. Listovi (10-15 cm) eliptično-objaja­sti, zašiljeni, po obodu fino testerasti, izražene nervature.

Zova

Žbun iii nisko drvo. Kora na stablu je sivosmeđa, ispucala. Mlade grančice su zelene sa upadljivim lenticelama.

Video

1. Trening za lokalno stanovništvo u Bijelom Polju (15.10.2019.)

PORALIST trening u Bijelom Polju (15.10.2019.)

1. Trening za lokalno stanovništvo u Prijepolju (16.10.2019. godine)

2. Trening za lokalno stanovništvo u Prijepolju (10.12.2019.)

2. Trening za lokalno stanovništvo u Bijelom Polju (11.12.2019.)

3. Trening za lokalno stanovništvo u Prijepolju (6.6.2020.)

1. emisija: Održiv sistem sakupljanja, prerade i zaštite lekovitog bilja

2. emisija: Razgovor sa ekspertima Instituta Josif Pančić o potencijalima i valorizaciji bogatstva lekovitog bilja u funkciji razvoja prekograničnog područja

Početna konferencija PORALIST projekta u Bijelom Polju (23.04.2019)

Gostovanje NVO Multimedijal (Radio Bijelo Polje 25.04.2020.)

Svečano uručenje opreme za Institut Josif Pančić (13.11.2019.)

Formiranje lokalne radne grupe za lekovito bilje u Prijepolju (14.11.2019.)

1. Zajednički sastanak Međuopštineske radne grupe u Prijepolju (17.12.2019)

2. Zajednički sastanak Međuopštinske radne grupe u Bijelom Polju (30.01.2020)

3. Zajednički sastanak Međuopštinske radne grupe u Prijepolju (01.06.2020.)

Terensko istraživanje eksperata Instituta Josif Pančić u Prijepolju (5.6.2020)

Predstavljanje turističkih proizvoda opština Prijepolje i Bijelo Polje

Udruživanjem do boljeg plasmana i veće zarade